Wat kunnen wij leren van de internationale ecosocialistische beweging?
Afgelopen mei waren verschillende LinksBoven-leden aanwezig bij de 7e International Ecosocialist Encounters in Brussel. Activisten, vakbondsmensen, wetenschappers, politieke organisaties en vertegenwoordigers van sociale bewegingen vanuit de hele wereld kwamen daar samen om kennis op te doen en te discussiëren over de grote vragen van deze tijd: hoe bestrijden we de klimaatcrisis? Hoe bouwen we een rechtvaardige economie? En vooral: hoe organiseren we de macht die daarvoor nodig is?
Wat deze bijeenkomst bijzonder maakte, was dat ecosocialisme hier niet alleen theoretisch werd bediscussieerd, maar ook werd verbonden aan de praktijk van organiseren. Het ging over vakbonden die zich samen met werknemers verzetten tegen militarisering, over agro-ecologische bewegingen die voedselsoevereiniteit opbouwen, over feministische en migrantengemeenschappen die zorgarbeid politiseren, en over activisten die verzet organiseren tegen extractivisme en groene koloniale projecten.
Uit indrukwekkende verhalen van Ecuador tot Brazilië werd duidelijk dat de strijd voor klimaatrechtvaardigheid niet alleen gaat over CO₂-reductie en de energietransitie die we in Europa centraal stellen, maar vooral over land, autonomie en democratische zeggenschap. Verschillende sprekers waarschuwden voor “groen kolonialisme”: een energietransitie die wel fossiele brandstoffen vervangt, maar ondertussen dezelfde patronen van grondstoffenwinning, groei, uitbuiting en onteigening stimuleert. Een grote les is dat échte rechtvaardige transitie niet kan worden opgelegd van bovenaf, maar dat dit moet worden opgebouwd met de gemeenschappen die direct geraakt worden door de ecologische en kapitalistische crisis.
Een tweede belangrijke les was het belang van internationale solidariteit. In discussies over imperialisme, oorlog, schulden, klimaat en extractivisme werd steeds opnieuw zichtbaar hoe al deze thema’s met elkaar verbonden zijn. De klimaatcrisis is over de hele wereld voelbaar, maar de grootste gevolgen en lasten zijn ongelijk verdeeld. Progressieve bewegingen kunnen zich daarom niet beperken tot alleen nationale politiek. De ervaringen van vakbonden in Colombia, landverdedigers in Latijns-Amerika en sociale bewegingen in Afrika laten zien hoe belangrijk het is om internationale netwerken op te bouwen die met elkaar kennis, strategieën en solidariteit kunnen delen.
Voor LinksBoven roept dat ook een vraag op over de invloed die wij willen uitoefenen binnen PRO. Hoe zorgen we ervoor dat klimaatbeleid niet wordt gereduceerd tot technische oplossingen, maar verbonden blijft met sociale rechtvaardigheid, democratische zeggenschap en internationale solidariteit? Hoe bouwen we binnen onze partij aan een ecosocialistische koers die de strijd tegen klimaatverandering verbindt met de strijd tegen ongelijkheid, racisme, koloniale verhoudingen en militarisering? Juist in een tijd waarin extreemrechts groeit en de geopolitieke spanningen toenemen, is het van belang dat we als links een geloofwaardig alternatief neerzetten, dat radicaal durft te zijn en op die manier rood en groen met elkaar verbindt.
Een hoogtepunt van het weekend was de ontmoeting (en foto) met Michael Löwy, marxistisch socioloog en filosoof, en misschien wel een van de belangrijkste ecosocialistische denkers van de afgelopen jaren. Hij benadrukte dat degrowth niet hetzelfde is als ecosocialisme: de degrowth-beweging legt nadruk op ecologische grenzen, maar heeft niet eenzelfde klasse-analyse als het ecosocialisme.
Tenslotte was er de afsluitende sessie over het Global Ecosocialist Network. We maakten bijvoorbeeld kennis met ecosocialisten binnen de Greens uit het Verenigd Koninkrijk! In de sessie werd, samen met Löwy, niet alleen teruggekeken op bestaande internationale samenwerking, maar vooral ook vooruitgekeken. Hoe bouwen we een wereldwijde beweging die sterk genoeg is om de ecologische en sociale crises van deze wereld te bestrijden? Die vraag nemen wij mee terug naar Nederland. Niet alleen wat wij kunnen leren van deze internationale beweging, maar ook wat LinksBoven daar aan kan bijdragen.
Was je niet bij de bijeenkomst in Brussel, maar lees je graag over de thema’s die hier besproken werden? Dan hebben we een heel aantal leestips meegenomen voor thuis:
- Manifesto for an ecosocialist revolution
- Algorithms of collapse
- Capitalist China and socialisme revolution
- People’s republic of walmart
- Half-earth socialisme
- Creative construction