PROgressief, dus ecosocialist
Alle macht naar alle mensen
We willen allemaal een goed leven: een gezond lijf, een leefbare leefomgeving, een fijn thuis, goede zorg, zinvolle tijdsbesteding en verbinding met de mensen om ons heen. Maar in onze huidige economie is het goede leven voor veel mensen niet binnen handbereik. De basis is niet op orde, het leven wordt steeds duurder en de natuur lijdt. Oneindige economische groei pleegt roofbouw op onze planeet en onze lonen, alleen maar zodat de rijkste 1% nog meer vermogen bij elkaar kan graaien.
Een kleine groep machtige bedrijven en superrijken wordt zo alsmaar rijker en bepaalt steeds meer over onze economie en onze levens. Dat is het resultaat van steeds verdere democratische uitholling: grote bedrijven zetten hun extreme vermogens en miljardairsmacht in om onze democratie te beïnvloeden en milieuregels en sociale zekerheid af te breken.
Rechtse machthebbers maken ons wijs dat dat normaal is, maar dat is het niet: het is diep ondemocratisch en asociaal. Het riedeltje gaat dat als de economie maar groeit, we er allemaal beter van worden. In werkelijkheid verdwijnt de opbrengst van groei in de zakken van de allerrijksten, en betekent alsmaar meer groei alleen maar meer uitbuiting van mensen en uitputting van de aarde. De schuld en de rekening schuiven ze in de schoenen van mensen en landen die er het minst aan kunnen doen.
Het is hoog tijd dat we het hardnekkige sprookje van oneindige economische groei de das om doen, en breken met het ondemocratische economische systeem. We snakken allemaal naar een ander, hoopvol en verbindend verhaal. Een verhaal van alle macht naar alle mensen, zodat we de sociale en ecologische crises kunnen stoppen.
Dat is het verhaal van democratisch ecosocialisme: we kunnen onze economie veranderen, zodat iedereen een goed leven kan leiden op een bloeiende planeet. Er is genoeg op onze aarde om in iedereens basisbehoeftes te voorzien. En dat kunnen we zelfs organiseren zonder de planeet te vernietigen: met minder onnodige productie ontstaat de ruimte om iedereen te verzekeren van een nuttige en zekere baan én van meer vrije tijd voor de dingen waar het leven echt om draait.
De weg naar zo’n sociale en ecologische economie loopt via democratisering. Alles wat de aarde te bieden heeft – alles wat we nodig hebben om goed te leven – moeten we weer zien als eigendom van ons allemaal. In plaats van dat een kleine groep machtige rijken en bedrijven alles toe eigent om er winst op te maken, moeten we weer sámen gaan beslissen: over wat we van de aarde nodig hebben en over hoe we het werk verdelen en belonen. Als werknemers, inwoners en belanghebbenden beslissen wij zelf over zaken die ons allen aangaan – van onze werkplek tot de gehele economie, van onze wijk tot de wereldpolitiek. Kortom: alle macht naar alle mensen!
Democratisch
We trekken de vele scheve machtsbalansen recht. We democratiseren de gehele samenleving, van politiek tot economie – zodat de macht weer bij alle mensen ligt. Zo gaan deze onze collectieve belangen dienen, en niet die van het grote geld. De macht eerlijk verdelen betekent ook dat we ongelijkheid op basis van gender, afkomst, huidskleur, seksualiteit, beperking en opleidingsniveau bestrijden. We zetten de disbalans op wereldschaal tussen het Mondiale Noorden en Zuiden recht.
Ecologisch
We herstellen de balans en een gelijkwaardige relatie met de aarde, vanuit het besef dat we onlosmakelijk onderdeel én afhankelijk zijn van de natuur. Samen vormen we complexe, verfijnde ecosystemen. Zo verfijnd, dat er genoeg is voor alle mensen en andere dieren om een fijn leven te leiden. In plaats van die overvloed kunstmatig schaars te houden, verdelen we deze eerlijk. We dragen zorg voor onze omgeving, nemen niet meer dan nodig en geven terug aan de aarde. Dat betekent ook dat we onze vervuilende productie afschalen en onze energie- en grondstoffengebruik terugschroeven.
Socialistisch
We transformeren onze economie van asociaal naar sociaal: niet langer gericht op economische groei voor de winst van weinigen, maar op ons collectieve welzijn, binnen de grenzen van de planeet. Niemand komt meer iets tekort, want iedereen heeft toegang tot basisbehoeftes: voedsel, openbaar vervoer, onderwijs, zorg en huisvesting. In een democratische en gelijkwaardige economie zijn wij burgers samen eigenaar van alles wat we nodig hebben om in onze levens te voorzien – van grondstoffen tot machines tot tech.
LinksBoven pleit voor een duidelijk democratisch, groen en sociaal verhaal.
De oprichting van PRO (Progressief Nederland) is daar de uitgelezen kans toe. Door de strijd tegen ecologische en sociale onrechtvaardigheid te verbinden, kunnen we hun gedeelde oorzaak bij de wortel aanpakken: de grootaandeelhouders, mega-investeerders, superrijken en techmiljardairs, en het ondemocratische systeem dat alleen hun belangen dient.
Dat doet democratisch ecosocialisme, door onomwonden te kiezen voor democratie. Het is de lijm die alle progressieve strijden – voor klimaatrechtvaardigheid tot arbeidsrechten – aan elkaar verbindt, én een hoopgevend alternatief biedt dat een heleboel mensen aanspreekt. Het is het verhaal dat past bij de brede, progressieve beweging die PRO is.
Laten we samen durven kiezen voor een politieke koers die staat voor een bloeiende aarde, voor een menswaardig bestaan voor iedereen, voor de macht weer van ons allemaal.
Zo ziet ecosocialistische politiek eruit.
10 voorstellen op weg naar een socialistische samenleving.
Groene en sociale transitie.
We bouwen een economie die binnen planetaire en sociale grenzen blijft. We maken samen plannen voor een eerlijke transitie naar de nieuwe economie, met minder en 100% groen energieverbruik en een waardevolle baan met een goed inkomen voor iedereen.
Progressieve herverdeling.
We maken de samenleving eerlijker en gelijker met stevige belastingen op topvermogens, hoge inkomens en grote vervuilers; en lagere belastingen op arbeid, een hoger minimumloon en hogere uitkeringen. Als de rijkste 1% inlevert, gaat de overige 99% erop vooruit.
Publieke voorzieningen in publieke handen.
We socialiseren sectoren waarvan wij afhankelijk zijn voor ons welzijn, zoals energie, volkshuisvesting, zorg, onderwijs, vervoer, voedsel, veiligheid en tech. Zo kunnen we de fossiele industrie snel afbouwen, de macht van Big Tech doorbreken en openbaar vervoer gratis maken.
Democratisering van bedrijven.
Als werknemers (en burgers) bepalen we samen over ons eigen werk, niet een kleine groep aandeelhouders aan de top. We nemen voorbeeld aan de vele succesvolle coöperaties en burgercollectieven in de wereld en versterken de gemeenschapseconomie.
Kortere werkweek, met behoud van inkomen
Te beginnen in de sectoren waar grondstoffen gewonnen en tot producten verwerkt worden. Ook verplaatsen we werkuren van vervuilende sectoren naar de publieke sector. We gaan weer werken om te leven in plaats van leven om te werken. Zo houden we meer tijd over voor – nu vaak onbetaald of vrijwillig – maatschappelijk waardevol werk en vrije tijd.
Hersteloperatie Planeet Aarde.
We stoppen met de roofbouw op de planeet en herstellen wat we kapotgemaakt hebben. Met herstelprogramma’s, rechten voor dieren en de natuur, en agro-ecologische landbouw verrijken we ecosystemen en biodiversiteit.
Wereldwijde consumptie in balans
Het Mondiale Noorden verbruikt extreem veel meer van de aarde dan nodig. We brengen onze consumptie drastisch omlaag. Landen in het Mondiale Zuiden beslissen zelf over hun grondstoffen waarvoor zij die zelf willen gebruiken. Zo trekken we de wereldwijde balans recht.
Internationale verantwoordelijkheid en solidariteit.
Rijke landen en mensen dragen (historisch en nu) het meest bij aan klimaatcrisis en ongelijkheid, terwijl het Mondiale Zuiden de zwaarste gevolgen ondervindt. We nemen onze verantwoordelijkheid met kwijtschelding van koloniale schulden, (financiële) steun bij klimaatbeleid en armoedebestrijding, en een einde aan onze betrokkenheid bij oorlog en onderdrukking.
Hervorming van (financiële) instituties.
De macht over geld gaat van private naar publieke banken. Ook democratiseren we internationale, koloniale instituties als de Wereldbank en het Internationaal Monetair Fonds (IMF), waar landen met de grootste economische macht nog altijd de dienst uitmaken. Zo kan het Mondiale Zuiden zich van onder het juk van het Mondiale Noorden bevrijden.
Een inclusieve samenleving.
Democratie op elk niveau – van politiek tot werknemersraden – moet representatief, participatief en inclusief zijn. Dat kan alleen als we structurele ongelijkheid, zoals institutioneel racisme en seksisme, overal bestrijden.
Strijd mee voor een ecosocialistische koers