Onze zevende communitydag: échte systeemverandering begint lokaal
Afgelopen zaterdag 3 oktober kwamen we bijeen voor onze communitydag in Utrecht bij het buurtcentrum de Musketon in Lunetten. We bouwden voort op de vorige communitydag, waarin we spraken over het opbouwen van een brede linkse beweging. Het thema van deze dag: hoe zorgen we ervoor dat linkse politiek in de haarvaten van de samenleving zit? Esmah Lahlah trapte de dag af met een pleidooi en vervolgens namen huidige LiBo-raadsleden ons mee in hun werk. Als heuse surprise-act kwam kersverse PRO-voorzitter Kitty Jong langs om onze brandende vragen over haar visie op het voorzitterschap te beantwoorden. Vervolgens spraken we met verschillende vertegenwoordigers van lokale initiatieven en actiegroepen over het opbouwen van collectieve macht op lokale schaal en eindigden we de dag met een workshop over hoe je jezelf lokaal kunt organiseren. Lees hierover allemaal in onze terugblik!
Zoals benoemd trapte Oud Tweede Kamerlid en huidig wethouder Jeugdzorg, Onderwijs en Jongerenwerk van Amsterdam Esmah Lahlah de dag af door ons mee te nemen in haar werk toen ze wethouder werd in Tilburg. Haar voornemen: legitimeer niet de bestaande systemen door mensen de schuld te geven, maar draai het om, en durf systemen aan te passen. Daarbij is vertrouwen voor haar cruciaal. In plaats van cijfers en gemiddelden, moeten menselijkheid en verhalen van mensen leidend zijn. Een vrijwilliger van het buurthuis de Musketon vertelde over de geschiedenis van het buurthuis en hoe het nu wordt gebruikt door de buurt. Elke week zijn er enorm veel verschillende activiteiten, die allemaal worden georganiseerd door vrijwilligers uit de buurt!
Van raadszaal naar activisme
Aansluitend op de speech van Esmah volgde een panel met raadsleden die in hun dagelijkse werk ervoor zorgen dat de linkse politiek verbonden is en blijft met de haarvaten van de samenleving. We spraken hierover met Tutku Yüksel, raadslid in Wageningen, Abdulahi Hussen, fractievoorzitter van PRO Nijmegen en Marcel Vonk, actief voor Sociaal Verbond en voormalig raadslid in Utrecht. Ze spraken met elkaar over voorbeelden uit de praktijk en hoe ze vanuit de politiek mensen ook echt betrekken. Zo is het belangrijk om naar plekken te gaan waar mensen zich al hebben verzameld en georganiseerd en om hier dan ook echt betrokken bij te zijn. Ook is het belangrijk om je eigen politieke agenda te laten varen en oprecht te luisteren naar de zorgen van mensen. Als voorbeeld gaven ze dat je samen met mensen moties kon schrijven en dat je mensen ook helpt bij acute en praktische vragen, zoals het aanvragen van subsidies of het vinden van een ruimte. Het is essentieel om te kijken naar de lokale realiteit en om die echt te leren begrijpen. Tutku vertelde over het belang van het verbinden van mensen uit verschillende bubbels en dat dit als politicus ook echt een belangrijke taak is. Democratie werkt alleen wanneer iedereen in diens recht staat om hier gebruik van te maken en het is de plicht van politici om mensen hierin te helpen. Dit draagt ook bij aan het begrijpen van de lokale realiteit en het opbouwen van een vertrouwensrelatie.
Hierop aansluitend ging het gesprek over de relatie tussen politiek en activisme. Esmah omschreef dat het in dit guurrechtse klimaat juist een compliment is om als activistisch te worden omschreven, omdat het uiteindelijk gaat om dat je opstaat voor wat rechtvaardig is. Vervolgens sprak Marcel uit dat er wat betreft het verbinden van mensen en het doorbreken van bubbels echt nog veel gedaan moet worden aan de diversiteit van kandidatenlijsten. Veel partijtijgers worden hoog op de lijst gezet, maar uiteindelijk moeten we een breder publiek bereiken. Bij Sociaal Verbond zitten bijvoorbeeld veel vakmensen die moeite hebben met het vinden van een ingang naar de politiek. Dit heeft niet alleen te maken met woordgebruik, maar ook met sfeer en bredere toegankelijkheid van de politiek. Ook Abdulahi benoemde dat hij zich niet goed herkent in de landelijke kandidatenlijsten en dat het belangrijker is om deze groep te verbreden, op alle mogelijke manieren. Als laatste tips gaven de sprekers mee aan de zaal: investeer in relaties met mensen en wees geïnteresseerd. Deel de macht – uiteindelijk organiseer je om de macht te herverdelen. Wees eerlijk en transparant naar mensen en beloof geen dingen die je niet waar kan maken. Geef de ruimte aan mensen en zorg dat je vanuit deze ruimte mensen mobiliseert.
Q&A met Kitty Jong
Twee weken geleden werd Kitty verkozen als eerste voorzitter van PRO. Op de communitydag gingen we met haar in gesprek over een aantal belangrijke thema’s. Als eerste boodschap aan de fractie wil Kitty geven dat nu de bezuinigingen op sociale zekerheid van tafel zijn, het natuurlijk niet de bedoeling is dat er nieuwe bezuinigingen op andere belangrijke publieke voorzieningen, zoals onderwijs, komen. De belangrijkste speerpunten van Kitty, die ook naar voren waren gekomen in haar campagne en die ze nu in het bestuur wil gaan waarmaken, zijn meer ledendemocratie en -inspraak, een open debatcultuur en uitgesproken linkse politiek.
Activisme in de buurt
Leuk al dat gepraat over politiek, maar verandering ontstaat zeker niet alleen in de politiek! Juist op straat, in buurten en binnen actiegroepen wordt gebouwd aan een rechtvaardigere samenleving. In het tweede deel van de communitydag bespraken we welke lessen we kunnen trekken uit lokaal activisme. Hierover gingen we in gesprek met activisten en organisatoren die dagelijks werken aan gemeenschapskracht en verzet tegen onrecht: Maaike de Vos, actief bij New Neighbours Utrecht en Utrecht 4 Palestine, Vincent Smeedink, actief bij Rotterdam Front for Liberation en Dani, oprichter van een Fugitive Books, een antifascistisch (pop-up) boekencafe in Groningen. Maaike is in Utrecht begonnen als ‘vergroeningsmoeder’ en vormde vanuit die positie een gemeenschap die op verschillende onderwerpen actief is. Vincent’s RFL kwam ooit voort uit de studentenencampments, toen werd gerealiseerd dat er in Rotterdam helemaal geen organisatie is om dit op een gestructureerde manier te bewerkstelligen. Zijn organisatie zet zich in voor de strijd tegen het imperialisme en is ook sterk verweven met de lokale strijd. RFL wil ervoor zorgen dat massa-bewegingen zich wortelen in lokale bewegingen en vanuit hier kunnen doorgroeien om uiteindelijk collectieve macht op te bouwen. Dani’s boekenwinkel is ooit begonnen als bakfiets en webwinkel, tot er opeens een goede tijdelijke locatie vrij kwam. De boekenwinkel brengt mensen samen en is ook een plek om dingen te organiseren.
In het panel werd er gesproken over de weerstand die Maaike, Vincent en Dani ervaren vanuit de extreemrechtse hoek, zoals doxxing, maar ook fysiek geweld. Dit is enorm heftig, maar er werd ook benoemd dat het antwoord hierop juist is om door te gaan met jezelf en je gemeenschap organiseren, omdat dit het enige duurzame antwoord is op extreemrechtse verdeling. Vincent benoemde hoe je als lokale beweging in gaten kunt springen die vroeger door de overheid werden gevuld, maar nu niet meer. Op die manier kun je echt iets voor mensen betekenen en bouw je ook een vertrouwensband op. Door materiële problemen aan te pakken zorg je daarnaast ervoor dat de voedingsbodem voor extreemrechts minder wordt. Uiteindelijk is dit nodig voor het opbouwen van een massabeweging. Dani bracht hier tegenin dat mensen niet een middel zijn, maar een doel op zich. Relaties opbouwen met mensen is inherent belangrijk, niet alleen als middel voor het opbouwen van een massabeweging.
Aan de slag: wat ga jij doen?
Ten slotte gingen we aan de slag met een workshop over lokale organisatie. De deelnemers werden uitgesplitst over de verschillende regio’s waar zij vandaan kwamen. Vervolgens bespraken zij in groepen twee belangrijke vragen: 1) welke lokale initiatieven zijn er al in jouw buurt/wijk/regio? en 2) hoe kan LinksBoven zich organiseren in jouw regio? De workshop had als doel om inzichtelijk te maken welke lokale bewegingen, initiatieven en organisaties er al zijn én om te brainstormen over of en hoe LinksBoven eventueel lokaal actief zou kunnen worden. Het resultaat was geweldig: een enorm overzicht aan alle soorten en maten van lokaal activisme, van Helmond tot Utrecht tot Rotterdam én een hele lijst aan creatieve ideeën voor LinksBoven!